ParkEren jaargang 38 nummer 2, oktober/november 2010

 

Schitterend, zoals het park zich hult in bonte herfsttooi; zonnestralen door het loofdak afgewisseld door inktzwarte luchten en vette hoosbuien, het hoort bij de herfst.

De natte en zachte maanden augustus en september waren een gedekte tafel voor menig schimmel, zwam en paddenstoel. Ook in het park waren ze aanwezig.

In Nederland komen zo’n 3000 soorten zwammen voor. Ze kunnen zich zowel geslachtelijk als ongeslachtelijk voortplanten. Veel schimmels leven in symbiose met planten en bomen waarbij ze mineralen absorberen en er voor hun eigen voeding allerlei suikers voor terug krijgen. Als voorbeeld zien we onder berkenbomen vaak russula’s en berkenboleten. Bekend is de donkergroene verkleuring van het gras aan het uiteinde van een heksenkring door afgifte van stikstof.

Als afbreker van dood materiaal (saprofyten) spelen schimmels een belangrijke rol.

Minder plezierig voor de boom is het voorkomen van parasitaire schimmels die vaak toeslaan als de boom in verminderde conditie verkeert. De vruchtlichamen (paddenstoelen) worden pas zichtbaar als het einde van de boom nabij is. Het mycelium (schimmeldraden) heeft in of rond de boom zijn verwoestende werk al gedaan en de schimmel is dan op zoek naar een nieuwe gastheer. Dus mocht u een zwavelzwam, reuzenzwam, schubbige bundelzwam of sombere honingzwam op of rond een boom aantreffen, wees gewaarschuwd, hij kan omwaaien of afbreken.

De meeste zwammen hebben een voorkeur voor bepaalde bomen: zo vinden we de zwavelzwam en biefstukzwam op prunus en eik, de reuzenzwam op beuk, linde en wilg. Beuken zijn ook geliefd bij de schubbige bundelzwam en porseleinzwam, korsthoutkoolzwam, platte en dikrandtonderzwam. Tonderzwam, die vroeger in gedroogde toestand gebruikt werd om vuur mee te maken, en elfenbankjes zijn meerjarige paddenstoelen en kunnen prima overwinteren.

Door al die nattigheid afgelopen maanden tierde welig het meniezwammetje (Nectria cinnebarina) in de vorm van oranje bolletjes op afstervend hout. Op appelbomen zag men de perenroest en schurft, terwijl de valse meeldauw, herkenbaar aan schimmelpluis aan de onderzijde van het blad, zich manifesteerde bij groente en druiven. De valse meeldauw is totaal verschillend van de echte meeldauw. De echte meeldauw komt namelijk voor in droge omstandigheden op de bovenzijde van het blad van de eik, veldesdoorn, roos en flox.

Boomkwekers die te vroeg beplanting oprooien en opkuilen lopen het risico om in het gebladerte een grijze schimmel op te lopen met de fraaie naam ”smucht”.

En dan is er nog een nieuw fenomeen met de naam buxustaksterfte of Cylindrocladium buxicola dat menig buxuseigenaar zorgen baart. Dit is een schimmel die door warme en vochtige omstandigheden vele jaren gekoesterde buxuskrullen en blokhagen volledig te gronde kan richten. Solitaire struiken hebben daar minder last van, maar voor de tuinbaas van Paleis ’t Loo is Cylindrocladium een ware nachtmerrie.

In het enorme spectrum van schimmels mag Fusarium niet ontbreken. Deze is verantwoordelijk voor o.a. taksterfte bij coniferen (o.a. Thujataksterfte).

Voordat u een echt een hekel aan schimmels gaat krijgen moet ik u vertellen dat er ook insecten en bacteriën een duit in het zakje doen als het er om gaat om het groen af te breken. Denk aan verwelkingziekte, bloedingziekte bij kastanjes, watermerkziekte bij wilgen, iepziekte etc.

 

Ander nieuws:

Recentelijk heeft BSIBomenservice uit Baarn in opdracht van Gemeente Zaanstad een 11 tal waardevolle bomen van de monumentale bomenlijst gesnoeid. Sinds kort heeft de Gemeente het bomenbestand in de stad geïnventariseerd. Hierbij is een lijst opgesteld van waardevolle en monumentale bomen. Nu staan er in ons park wel 80 bomen van 100 jaar of ouder, maar er zijn hiervan 11 stuks opgenomen in de lijst.

Al eerder werden er twee zieke iepen verwijderd en is de drainage weer doorgespoten. De grindpaden zijn weer aangevuld en de entree naar de Wandelweg is weer geëffend.

Bovendien is de muziektent opnieuw geschilderd en zal ook het voegwerk een opknapbeurt krijgen. Er komt ook nog een houten omranding rond de muziektent in de vorm van een 25 m lange plantenbak ter bescherming van het stucwerk tegen de jeu-de-bouleballen. De plantenbak zal worden gevuld met lage groenblijvende heesters.

Een scheve lijsterbes nabij de Vrije Evangelische kerk is geveld.

 

In figuurlijke zin is er nog een boom geveld en wel de steun en toeverlaat van onze secretaris Nel Bos, makelaar Jan Bos. Hij stierf op 27 augustus op 79 jarige leeftijd. Als oud NJN-er was hij altijd geïnteresseerd in de natuur en in het Wilhelminapark dat hij een beetje als zijn achtertuin beschouwde en wellicht daarom tot een van onze trouwste leden mocht worden gerekend. We zullen hem zeker op de jaarvergaderingen missen.

 

Het is mogelijk dat deze Park-eren niet op tijd op uw deurmat ligt om u te berichten over het Wilhelminapark Halloweenfeest op 30 oktober. Hopelijk heeft u het anderszins gehoord.

Halloween (letterlijk vertaald Allerheiligenavond) is afkomstig van de Kelten die het 2000 jaar geleden in Engeland en Ierland vierden. Eeuwen later werd deze traditie ook in Amerika en Canada geïntroduceerd. Haloween heeft te maken met het oproepen van de geesten van voorvaderen en het weren van boze geesten op het Keltische oudjaar dat op 31 oktober valt. Het Keltisch Nieuwjaar begint op 1 november; dan is de oogst binnen.

Vanaf 19 uur kunnen kinderen spoken en geesten ontdekken in het park, enge dingen voelen, griezels zoeken, geurtjes ruiken, toverdrank brouwen en bezemsteel vliegen. Reuze spannend!

Tot slot zaterdag 18 december van 18.00 uur tot 20.00 uur Wilhelminapark in kerstsfeer met verlichting, muziekoptredens, levende kerststal, glühwein en warme chocolademelk.

 

Het wordt vast weer gezellig!

 

Joh. Gaarenstroom